Podkarmiaczki dla pszczół — przegląd wszystkich typów i kiedy je stosować
Podkarmiaczka to jedno z tych narzędzi w pasiece które pozornie wyglądają na proste — wlewasz syrop i gotowe. W praktyce wybór nieodpowiedniego typu podkarmiaczki może prowadzić do rabunków między ulami, utonięcia pszczół w syropie albo do podania zbyt małej dawki która nic nie zmienia. Oto pełny przegląd typów i kiedy który stosować.
Dlaczego wybór podkarmiaczki ma znaczenie?
Przy jesiennym dokarmianiu chodzi o podanie dużej dawki syropu szybko — żeby pszczoły zdążyły go przetworzyć i zapieczętować przed zimą. Przy podkarmianiu stymulacyjnym chodzi o małe dawki które imitują pożytek. Jedna podkarmiaczka nie sprawdzi się równie dobrze w obu przypadkach — dlatego warto znać różnice. Więcej o tym kiedy i czym karmić pszczoły przeczytasz w artykule Podkarmianie pszczół — kiedy zacząć i czym karmić przed zimą.
1. Podkarmiaczka powałkowa okrągła
Okrągły plastikowy pojemnik o pojemności 3-5 litrów, zakładany na sito (pająk) w powałce ula. Pszczoły wchodzą przez sito od dołu i pobierają syrop z pierścienia wokół centralnego kominkiem. Od góry przykrywa ją pokrywa która chroni syrop przed deszczem i zanieczyszczeniem. Całość osłania się pustym korpusem lub półnadstawką — żeby zmieściła się pod daszkiem.
Zalety: duża pojemność, można napełniać bez otwierania gniazda, dobra ochrona przed rabunkami, popularna i łatwo dostępna w sklepach pszczelarskich, tania — komplet z pokrywą i kołpakiem to koszt kilkunastu złotych.
Wady: wymaga sita w powałce oraz pustego korpusu lub półnadstawki do przykrycia.
2. Powałko-podkarmiaczka (podkarmiaczka korpusowa)
Wygląda jak płytki korpus z wbudowaną komorą na syrop. Stawiana jest bezpośrednio na korpusie gniazda zamiast powałki. Bardzo pojemna — mieści nawet 10-15 litrów syropu jednorazowo.
Zalety: bardzo duża pojemność — idealna do jesiennego dokarmiania zimowego gdy chcemy podać dużą dawkę jednorazowo, wygodna w obsłudze, dobra ochrona przed rabunkami.
Wady: droższa, zajmuje dużo miejsca, trzeba ją dobrze dopasować do konkretnego ula.
3. Podkarmiaczka ramkowa
Wkładana do ula w miejsce jednej lub dwóch ramek. Pszczoły pobierają syrop bezpośrednio z komory — chronione przed utonięciem przez wbudowany pływak lub listewki. Mieści od 1,5 do 4 litrów syropu.
Zalety: pszczoły mają dostęp do syropu nawet w chłodniejsze dni bez opuszczania gniazda, dobra kontrola ilości podawanego syropu, sprawdza się dobrze przy podkarmianiu stymulacyjnym.
Wady: ograniczona pojemność — przy dokarmianiu zimowym wymaga częstego uzupełniania, zajmuje miejsce ramki, przy niedbałym wykonaniu pszczoły mogą tonąć w syropie.
4. Podkarmiaczka wlotkowa (zewnętrzna)
Mała podkarmiaczka zakładana przy wylotku ula od zewnątrz. Pszczoły wchodzą do niej z zewnątrz po syrop.
Zalety: bardzo prosta w użyciu, nie wymaga otwierania ula, tania.
Wady: duże ryzyko rabunków — szczególnie latem i wczesną jesienią. Nadaje się głównie do wiosennego podkarmiania stymulacyjnego. Do jesiennego dokarmiania — zdecydowanie odradzana.
5. Podkarmiaczka słoikowa
Słoik odwrócony do góry dnem z dziurkami lub specjalną plastikową nakrętką z otworami — syrop wycieka powoli. Można umieścić bezpośrednio na ramkach, na powałce lub przy wylotku. Prosta i tania metoda którą stosuje wielu pszczelarzy.
Pojemność jednego słoika to 0,5-3 litry — do podkarmiania stymulacyjnego w zupełności wystarczy. Do dokarmiania zimowego wymaga bardzo częstego uzupełniania. Przy słabym uszczelnieniu nakrętki może się rozlać — co natychmiast wywołuje rabunki. Szczegółowy przegląd akcesoriów pszczelarskich znajdziesz w bazie wiedzy Pasieka24.
6. Podkarmiaczka dennicowa
Umieszczana na dennicy ula — pszczoły schodzą z gniazda po syrop. Rzadziej stosowana, ale ceniona przez pszczelarzy którzy preferują karmienie od dołu. Można w niej podawać zarówno pokarm płynny jak i stały — ciasto miodowo-cukrowe lub cukier puder.
Kiedy który typ stosować?
Większość pszczelarzy używa przez całe życie jednego ulubionego typu podkarmiaczki — i to zupełnie wystarczy. Warto jednak znać różnice między typami, żeby wiedzieć kiedy Twoja podkarmiaczka sprawdzi się idealnie, a kiedy będzie mniej wydajna niż mogłaby być.
- Podkarmianie stymulacyjne (lipiec-sierpień, małe dawki 0,5-1 litra co 1-2 dni) — najlepiej: podkarmiaczka ramkowa lub słoikowa
- Dokarmianie zimowe (sierpień-połowa września, duże dawki 3-5 litrów na raz) — najlepiej: podkarmiaczka powałkowa okrągła lub powałko-podkarmiaczka korpusowa
- Wiosenne podkarmianie stymulacyjne — podkarmiaczka wlotkowa lub słoikowa
Zasady bezpieczeństwa przy każdym typie
- Podawaj syrop zawsze wieczorem po zakończeniu lotów — rabunki są wówczas mniejszym ryzykiem
- Nie rozlewaj syropu na elementy ula i na pasieczysku
- Sprawdź czy podkarmiaczka ma pływak lub listewki — pszczoły nie mogą tonąć w syropie
- Regularnie myj i dezynfekuj podkarmiaczki — stary syrop pleśnieje i jest szkodliwy
- Nie stosuj podkarmiaczki wlotkowej jesienią — to najprostsza droga do rabunków w całej pasiece
🐝 Czy wiesz że pszczoły praktycznie przestają pobierać pokarm przy temperaturze poniżej 14°C? Dlatego późne dokarmianie październikowe jest nieskuteczne — pszczoły nie przetopią syropu i wejdą w zimę z mokrym pokarmem który może fermentować.
Checklista — wybór podkarmiaczki
- Do dokarmiania zimowego (duże dawki): podkarmiaczka powałkowa okrągła lub korpusowa
- Do podkarmiania stymulacyjnego (małe dawki): ramkowa lub słoikowa
- Do wiosennego podkarmiania: wlotkowa lub słoikowa
- Nigdy nie stosuj podkarmiaczki wlotkowej jesienią — ryzyko rabunków
- Zawsze podawaj syrop wieczorem po zakończeniu lotów
- Sprawdź czy podkarmiaczka ma zabezpieczenie antyutonięciowe
- Regularnie myj i dezynfekuj po każdym sezonie
Co miesiąc praktyczna wiedza prosto z pasieki. Zapisz się do newslettera →
