Jak przesiedlić rój z dzikiej zabudowy — gdy pszczoły zdążyły zrobić dzikie plastry
Złapałeś rój który osiadł w niestandardowym miejscu i zdążył już zbudować dzikie plastry — skrzynce, starym ulu bez ramek, dziupli, a może ktoś dzwoni że pszczoły zadomowiły się w kominie lub pod dachem. Co zrobić?
Przesiedlenie roju z dzikiej zabudowy to jedna z trudniejszych sytuacji w pszczelarstwie — bo dzikie plastry trzeba wycinać, oprawiać w ramki i przenosić razem z pszczołami. Ale da się to zrobić bez strat, jeśli wiesz co robić.
W Polsce w sezonie rojowym wychodzi setki tysięcy rojów. Część z nich trafia do uli pszczelarzy, część do rojnic — ale niemała liczba osiada w miejscach do których pszczelarz musi się dostać i rozebrać gniazdo. Każdy pszczelarz z kilkuletnim stażem prędzej czy później zetknie się z taką sytuacją.
Rój świeży — dzikie plastry dopiero budowane
Jeśli rój osiadł niedawno i plastry są małe lub ledwo zaczęte — masz ułatwione zadanie. Najlepiej strząsnąć pszczoły bezpośrednio do nowego ula z suszem — jeśli rój jest duży, możesz dołożyć też kilka ramek z węzą. Jeśli nie masz suszu albo nadbudowa jest już stosunkowo duża, wytnij dzikie plastry i opraw je w ramki, spinając gumkami lub sznurkiem — pszczoły same je przymocują i odbudują. Wieczorem, gdy zbieraczki wrócą z pola, wejdą do ula same podążając za feromonami matki. Więcej o postępowaniu z rójką zanim będzie gotowy ul przeczytasz w artykule Złapałem rój — co teraz?
Rozbudowane gniazdo z czerwiem — trudniejszy wariant
Pszczoły siedzą od kilku tygodni, mają duże dzikie plastry z czerwiem i zapasami. To wymaga więcej pracy, ale jest wykonalne. Przygotuj nowy ul z suszem zanim zaczniesz.
Krok 1 — szukaj matki przeglądając plastry jeden po jednym. Matka przebywa zazwyczaj na plastrach z najświeższym czerwiem i jajami — jest większa od robotnic, ma dłuższy odwłok i porusza się wolniej i bardziej dostojnie. Gdy ją znajdziesz, odłóż ten plaster na bok i zabezpiecz — matka zostaje na nim, nie ruszaj jej. Więcej o rozpoznawaniu matki przeczytasz w artykule Wymiana matki pszczelej — kiedy, jak i 5 sygnałów że czas działać.
Krok 2 — wytnij pozostałe dzikie plastry z czerwiem i opraw je w ramki, spinając gumkami lub sznurkiem. Nie muszą być idealne — pszczoły same je przymocują do drutu. Dołóż susz — jeśli go nie masz, możesz dać węzę, choć pszczoły będą musiały ją najpierw odbudować. Szczegółowy poradnik o pracy z dzikimi plastrami znajdziesz w bazie wiedzy Pasieka24.
Krok 3 — włóż przygotowane ramki z czerwiem do nowego ula.
Następnie strząśnij pozostałe pszczoły z plastrów do ula — użyj delikatnych ruchów żeby nie pogubić matki jeśli jeszcze jej nie znalazłeś.
Na samym końcu włóż plaster z matką do ula. Pszczoły podążą za jej feromonami i rodzina się scali.
Wieczorem zbieraczki które były w terenie wrócą i znajdą nowy ul same — podążą za zapachem matki. Usuń i uprzątnij stare miejsce żeby nie miały do czego wracać.
Jeśli nie możesz znaleźć matki
Nie panikuj — to się zdarza nawet przy dobrze widocznych plastrach. Wytnij dzikie plastry z czerwiem, opraw je w ramki i umieść w ulu. Jeśli brakuje plastrów, dołóż susz lub węzę. Strząśnij wszystkie pszczoły do ula — matka znajdzie drogę sama za feromonami pozostałych pszczół.
Sprawdź po 4–5 dniach czy w ulu pojawiły się jajka. Jeśli tak — matka jest w środku i czerwi. Jeśli nie — rodzina wychowa sobie mateczkę z czerwiu który przeniosłeś. Możesz też przyspieszyć sprawę i podłożyć nową matkę kupioną od innego pszczelarza — ale tylko wtedy gdy masz pewność że rodzina jest bezmateczna i nie ma mateczników ratunkowych. W takim przypadku wprowadź matkę w klateczce. Więcej o wprowadzaniu matki przeczytasz w artykule Wymiana matki pszczelej — kiedy, jak i 5 sygnałów że czas działać.
Co zrobić ze starym miejscem?
Po przesiedleniu koniecznie zabezpiecz stare gniazdo przed ponownym zasiedleniem. Usuń resztki wosku i miodu, a miejsce spryskaj olejkiem cytrynowym lub miętowym — zapach maskuje feromony pszczele i zniechęca pszczoły do powrotu.
Jeśli to możliwe, wywieź ul minimum 4 km od miejsca gdzie był rój. Po kilku dniach pszczoły wykonają oblot orientacyjny i zapamiętają nowe miejsce. Więcej o zasadach przestawiania uli przeczytasz w artykule Jak przestawić ule — kiedy, jak daleko i czy zamykać wylotki.
Checklista — przesiedlenie roju z dzikiej zabudowy
- Przygotuj nowy ul z suszem zanim zaczniesz
- Szukaj matki przeglądając plastry — gdy ją znajdziesz, odłóż ten plaster na bok
- Wytnij pozostałe dzikie plastry z czerwiem i opraw je w ramki
- Włóż ramki z czerwiem do nowego ula
- Strząśnij pszczoły do ula
- Na końcu dołóż plaster z matką — rodzina się scali
- Usuń i uprzątnij stare miejsce — wieczorem zbieraczki znajdą nowy ul same
- Zabezpiecz stare miejsce przed ponownym zasiedleniem
- Sprawdź po 4–5 dniach czy w ulu są jajka — to znak że matka czerwi
Przesiedlenie roju z dzikiej zabudowy to robota która wymaga cierpliwości i spokoju — ale daje dużą satysfakcję. Nowa rodzina z własnymi plastrami i matką szybko się stabilizuje i w kolejnym sezonie może być jedną z najsilniejszych w pasiece.
Co miesiąc praktyczna wiedza prosto z pasieki. Zapisz się do newslettera →
